Posts

کمپوست چیست؟

تهيه كوداززباله هاي خانگي وفضولات حيواني وضايعات كشاورزي درپاكيزگي، بهداشتي كردن وزيباسازي محيط نقش مهمي داردكودي كه ازبازيافت زباله تهيه ميشودكمپوستCompost نام داردكه نوعي كودآلي(غيرشيميايي)است ودرتغذيه گياه نقش مهمي دارد. کمپوست از واژه‌ای لاتین Compositus و به معنای مخلوط یا مرکب اقتباس شده است. کمپوست و بازیافت بقایای حیوانات از هزاران سال پیش شناخته شده بوده است؛ و در اروپا دانشمندانی چون هومر و ارسطو به آن پرداخته‌اند.

بهترین روش برای حذف ضایعات جامد و یا استفاده ازبهینه آن ها تهیه کمپوست است که توسط میکروارگانیسم های مختلف در حضور رطوبت و گرمادر شرایط هوازی صورت می گیرد. با حجم بسیار زیاد پسماندهادر شهرهای بزرگ ، روش کمپوست مقرون به صرفه خواهد بود. در کشورهای مختلف از روش های گازی کردن و پیرولیز جهت تبدیل ضایعات جامد به گاز استفاده شده است. گاز ایجاد شده در ژنراتورها و توربین های بخار نهایتاً به برق تبدیل شده و مورد استفاده قرار گرفته است. پس ماندهای آشپزخانه منبع مناسبی برای تولید بیوگاز هستند. بیوگاز حاصل می تواند جایگزین سوخت های فسیلی آشپزخانه گردد.

کمپوست سازی صنعتی روشی سودمند و جایگزینی بسیار سومند برای خاک چال یا همان دفن کردن زباله در مدیریت پسماند بوده که در شهرهای گوناگون جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. پیشینه کمپوست صنعتی در ایران و تولید کود از زباله‌های شهری از سال ۱۳۴۸ هجری شمسی و در شهر اصفهان آغاز گردیده است. کارخانه ذکر شده توسط شهرداری اصفهان و در جنوب شرقی زاینده رود آغاز به کار کرد. در سال ۱۳۵۱ دومین کارخانه کمپوست در جنوب تهران، در صالح آباد احداث گردید؛ و سومین کارخانه نیز در سال ۱۳۶۸ در شمال شرقی شهر اصفهان توسط یک شرکت سوئیسی طراحی و اجرا شده و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

کود حاصل از روش کمپوست که از پسماندهای کشاورزی، خانگی و خوراکی تولید می‌شود یکی از عالی‌ترین کودها برای مصارف کشاورزی به شمار می‌رود و تولیدکنندگان گل و گیاه نیز امکان بهره‌گیری از این کود را دارند. منیزیوم و فسفات موجود در این کود سبب آبرفتی شدن خاک‌های کشاورزی و جذب سریع تر مواد مغذی درون خاک می‌شود. کمپوست، خاک بسیار غنی و مورد استفاده است که در مکان‌هایی همچون در باغ‌ها، محوطه سازی، باغداری، و کشاورزی به عنوان کود بکار می‌روند. کمپوست به عنوان یک آفت کش طبیعی برای خاک نیز می‌باشد. در خاک پوسال اکوسیستم‌ها برای کنترل فرسایش، زمین و جریان بهسازی خاک، ساخت و ساز تالاب، و به عنوان پوشش دفن زباله بسیار مفید است.

بررسی پسماندهای ساختمانی خاک و نخاله

امروزه با پیشرفت علوم، تکنولوژی تولید و مدیریت مواد زائد جامد نیز بسیار دگرگون شده است. عدم استفاده مجدد از نخاله های ساختمانی نه تنها دور ریختن منابع قابل استهسال است، بلکه هدر دادن سرمایه های ملی محسوب می شود. تاکنون راهکارهای متفاوتی جهت ارتقاء کارایی سیستم بازیافت مواد زائد ارائه شده است.

فعالیت های ساختمانی در هر جامعه ای امری اجتناب ناپذیر بوده و میزان آن رابطه مستقیم با وضعیت اقتصادی و اجتماعی آن جامعه دارد، از جمله فعالیت ساختمانی می توان به فعالیت های تخریبی و ساخت و ساز و پروژه های ساختمانی اشاره نمود. در اثر این فعالیت ها دور ریزهایی تولید می شود که اصطلاحاً خاک و نخاله با پسماندهای ساختمانی نامیده می شود.

مدیریت ضایعات علائم هشدار دهنده ای را فعال کرده و اخطاری نیز به صنایع می دهد. استفاده مجدد، بازیافت و کاهش ضایعات به عنوان تنها روشی برای بازیافت ضایعات ایجاد شده می باشد. به هر حال این موارد اجرایی دارای فضای بیشتری برای پیشرفت می باشد.

بازیافت به عنوان یکی از استراتژی ها در به حداقل رساندن ضایعت می باشد که دارای سه مزیت می باشد: 1) کاهش تقاضا نسبت به منابع جدید 2) کم شدن هزینه های حمل و نقل و تولید 3) استفاده از ضایعات ها به گونه ای که به مناطق انباشت ضایعات برده نشوند. ضایعات ساختمانی و تخریبی شامل بتن های تخریب شده (پی ساختمان، بتن قالبی، ستونها، کف طبقات و غیره)، آجر و مصالح بنایی، چوب و مصالح دیگر همانند دیوار تخریبی، شیشه، عایق، سقف، سیم، لوله، سنگ و خاک، بخش های مهمی از ضایعاتهای کلی را ایجاد می کنند.

پیشرفت هر کشوری وابسته به فعالیتهای عمرانی انجام گرفته در آن کشور است. امروزه با پیشرفت تکنولوژی و افزایش جمعیت، ساخت و سازهای متعددی در سراسر دنیا صورت می گیرد و برای ایجاد ساختمانهای بلند مرتبه تر یا ساختمانهای جدید، با تخریب ساختمانها مواجه هستیم که این فعالیتها ضایعاتی را به دنبال خواهد داشت. ضایعات ساختمانی حدود 30 درصد کل پسماندهای جامد و بیش از نصف پسماند شهری را به خود اختصاص می دهد. این زباله ها دارای دو مشکل عمده زیر هستند:

ـ ایجاد گرد و غبار و سر و صدا. تأثیر بر شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط زیست.

ـ اثر بر سیمای بصری محیط و تخریب مناطق طبیعی و بکر است. صنعت ساخت و ساز یکی از مهم ترین بخش های اقتصادی هر جامعه به شمار می رود. این صنعت سالانه حجم عظیمی از مواد خام هر کشور را مصرف و در مقابل مقدار زیادی ضایعات تولید می کند. یکی از عمده ترین آلاینده های محیط زیست که جزء لاینفک زندگی انسان محسوب می شوند، مواد زائد ساختمانی است.

 

هر چند این نوع زباله نسبت به زباله های خانگی خطرات آلودگی کمتری دارد به نوبه خود، به علت حجیم بودن، باعث به وجود آمدن مشکلات زیست محیطی و مناظر ناپسند می گردد. به منظور دستیابی به یک برنامه مدیریتی صحیح برای رفع مشکل مواد زاید جامد و بخصوص ضایعات ساختمانی بایستی این مسأله از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار بگیرد.

از جمله مهمترین مسائلی که بایستی به آن پرداخته شود مسأله اقتصادی بودن بازیافت و استفاده مجدد از این مواد و مصالح می باشد. هنگامی این امر میسر خواهد شد که هزینه حمل تا محل دفن و عمل دفن از هزینه انتقال تا محل بازیافت بیشتر نشود، همچنین هزینه استفاده از مواد بازیافت شده از هزینه استفاده از مواد خام بدست آمده از منابع اولیه تجاوز نکند. البته با در نظر گرفتن اینکه کیفیت مواد بازیافتی مناسب باشد و از میزان استاندارد تجاوز نکند.

16 درصد ضایعات دفن شده حاصل از فعالیتهای ساختمانی و تخریب می باشد و این کار باعث از بین رفتن منابع طبیعی و افزایش هزینه های پروژه می گردد. مدیریت ضایعات یکی از راههای مهم کاهش، استفاده مجدد و بازیافت وجود دارد که برای رسیدن به آنها باید از یک سری مهارت ها بهره گرفت.

بررسی اثرات پسماندها و مدیریت بهینه آن ها برای حفاظت از محیط زیست ضروری می باشد. در شهرها هر ساله نخاله های ساختمانی و خاک مازاد تولید می شود که کیفیتی ناهمگون و منامناسب دارد. دانش مدیریت مواد زاید جامد، نیاز به آگاهی از چگونگی روش های طرح ریزی جهت کاهش مواد بازیافتی، جمع آوری، دفع و بازیافت نخاله های ساختمانی و خاک های مازاد بررسی و مورد ارزیابی قرار گرفته است. در هر منطقه پیش از اجرای پروژه های اجرایی پسماند متناسب با نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهدید تهیه شود.

صرفه جویی در هزینه های حمل و نقل و دفع ضایعات ساختمانی، استفاده مجدد از منابع تجدیدناپذیر، حفظ محیط زیست، کاهش آلودگی خاک، کاهش نیاز به زمین جهت دفع، ایجاد اشتغال، توسعه صنایع بازیافت برخی از مزایای بازیافت پسماندهای ساختمانی می باشد.

گفتنی است سیستم مدیریت هوشمند پسماندهای ساختمانی خاک و نخاله هیکو سافت یک مجموعه جامع و منطبق با تعاریف روز دنیاست که با پوشش کامل موضوع پسماند و ارائه اطلاعات درست و به موقع، سازمان ها مدیریت پسماند را در بالا بردن بهره وری، کارایی و در نتیجه سودآوری یاری می کند.

 

ضرورت اجرای شیوه تفکیک از مبدا زباله ها در شهرها

مواد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﺷﻬﺮی ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺷﻬﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷﻮد اﯾﻦ ﻣﻮاد ﻫـﻢ از ﻧﻈـﺮ ﺧﻮاص ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ و ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺗﻨﻮع ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎدی دارﻧﺪ. در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯿﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻬﺮی ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪه در ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﺗﻐﯿﯿرات ﺷﮕﺮﻓﯽ را اﯾﺠﺎد ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻐﯿﯿﺮات و ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯿﻬﺎ ﻣﻌﻀﻼﺗﯽ از ﻗﺒﯿـﻞ اﺷـﮑﺎل در ﻧﺤﻮه ﺟﺎﯾﺠﺎﯾﯽ وﭼﮕﻮﻧﮕﯽ دﻓﻊ را ﻧﯿﺰ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﮐﻠﯿﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ زﺑﺎﻟـﻪ و ﭘـﺴﻤﺎﻧﺪ  را ﻣـﯽ ﺗـﻮان در ﻗﺎﻟـﺐ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻤﻮد.ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﯾﮏ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻣﯿﺎن ﺑﺨﺸﯽ ﭘﺎﯾﻪ رﯾﺰی ﺷﺪه و ﺑﺮ اﺳـﺎس اﺻﻮل ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﯿﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ آن ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮﻟﯿـﺪ، ذﺧﯿـﺮه در ﻣﺤـﻞ، ﺟﻤـﻊ آوری، ﺣﻤـﻞ و ﻧﻘـﻞ، ﭘـﺮدازش و ﺑﺎزﯾﺎﻓﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺘﺎ دﻓﻊ ﻣﻮاد زاﺋﺪ ﺟﺎﻣﺪ اﻃﻼق ﻧﻤﻮد. ﺟﺪاﺳﺎزی و ﺗﻔﮑﯿﮏ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ در ﻣﺒﺪا ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﯾﮑـﯽ از ﮐﺎراﺗﺮﯾﻦ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺮﯾﻦ روﺷﻬﺎی ﭘﺮدازﺷﯽ اﻣﺮوزه در اﻏﻠﺐ ﮐﺸﻮرﻫﺎی دﻧﯿﺎ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﮑـﺎرﮔﯿﺮی اﺻـﻮﻟﯽ اﯾﻦ روش ﺗﺎ ﺣﺪودی ﺑﺎر ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎی ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ را ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ دﻫﺪ، اﻣﺎ ﮔﺎﻫﯽ در ﺟﺮﯾﺎن اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻔﮑﯿـﮏ در ﻣﺒـﺪا ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﺪم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی اﺻﻮﻟﯽ و ﺻﺤﯿﺢ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﺪم وﺟﻮد ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎی اﯾﺠﺎد ﺷﺪه در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻣﻮﺟﻮد اﻓﺰاﯾﺶ داﺷﺘﻪ و ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻔﮑﯿﮏ ﺑﺴﯿﺎر ﻧﺎﭼﯿﺰ و در ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻮارد ﻣﻨﻔـﯽ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـد ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﺮرﺳﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻔﮑﯿﮏ ﺗﺪوﯾﻦ ﺷﺪه از دﯾﺪﮔﺎه اﻗﺘﺼﺎدی (در ﺑﺮرﺳﯽ ﻣـﺴﺌﻠﻪ از دﯾـﺪﮔﺎه ﻣـﺎﻟﯽ، ﺳـﻮد اﺷـﺨﺎص در ﺟﺮﯾـﺎن اﺟﺮای ﯾﮏ ﭘﺮوژه در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد) و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻊ آن ﺑﺮای ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ.

گفتنی است ماژول تفکیک از مبدا سیستم مدیریت هوشمند پسماند هیکو سافت یک مجموعه جامع و منطبق با تعاریف روز دنیاست که با پوشش کامل موضوع تفکیک از مبدا و ارائه اطلاعات درست و به موقع، سازمان ها مدیریت پسماند را در بالا بردن بهره وری، کارایی و در نتیجه سودآوری یاری می کند. در آینده مطالبی تحقیقی درباره نحوه سودآور بودن این پروسه در وبسایت منتشر خواهیم کرد.